Dawno, dawno temu, za siedmioma lasami...

Zazdrość matką wynalazków

2011-10-21T02:29:00.000-07:00

Pozytywna zazdrość. Nie taka co każe nam ciemną nocą skradać się do cudzego warsztatu z zapaloną pochodnią. Zazdrość spinająca do działania komórki mózgowe, by znaleźć sposób na zmotywowanie męża coby spełzł z fotela i przyciął parę drewienek.
Zazdrościłam TATSU jej krosien i zaprojektowałam swoje na bazie starej furtki od balustrady (chroniącej niegdyś moją progeniturę przed nauką latania), dwóch kawałków sklejki oraz kija od grabi.
Krosienka są trochę inne bo tka się na nich pod kątem 60 -45stopni (kręgosłup już nie ten i trzeba sobie życie umilać). Wystarczy ustrojstwo oprzeć o poręcz krzesła i tadam!
Na poniższych zdjęciach widać wełenkę z Kramu Korkonti i pasek jaki robię w ramach oswajania materiału.

Ps. Mam śliczne wrzecionko od Apaczomira i to jest źródło moich zgryzot. Tak jak wszystkiego innego nauczyłam się sama metodą prób i błędów, tak przędzenie mi nie wychodzi. jestem zdruzgotana :(

Gałganek

2011-10-06T08:23:00.000-07:00

Odważyłam się nareszcie na wypróbowanie jednego z bardziej odjechanych przepisów.
Gałganek fajnie kroi się w plastry i rewelacyjnie smakuje z miodem na ciepło albo na zimno.

Dla chętnych do eksperymentowania podaję przepis z książki o której już wspominałam wcześniej.
0,5kg mąki pszennej
0,25l kwaśnej śmietany
2 łyżki miodu
10 jaj
posiekane suszone owoce i orzechy
masło
Białka ubić, składniki wymieszać tak, aby powstało gęste ciasto. Czystą, lnianą tkaninę smarujemy masłem, wylewamy na nią ciasto i szczelnie zawiązujemy. Wkładamy do wrzącej wody i gotujemy pod przykryciem około 1 godziny. Dobrze jest "kluskę" po 1/2 h obrócić, żeby równomiernie się ugotowała.

A tu już moja pierwsza krajka tkana na tabliczkach. Wiem, ze daleko jej do doskonałości, ale na razie oswajam się z nową techniką i usiłuję pojąc zasadę działania tabliczek. Może ktoś pomoże?
Zapraszam też na mój drugi blog. Tym razem znajdziecie tam kuferek z ornamentem z Gotlandii.

Wiedunka piecze chleb.

2011-09-30T03:07:00.000-07:00

Odkąd zostałam posiadaczką książki pani Małgosi "Przy słowiańskim stole", cały czas eksperymentuję z przepisami jakie zamieściła w niej owa pani archeolog. Przepisy nie są sformuowane jak w klasycznej książce kucharskiej i stanowią jedynie uzupełnienie szerokiego opisu kultury kulinarnej wczesnego średniowiecza. Stąd też w wielu przypadkach trzeba eksperymentować, pytać, szukać, podpatrywać.
Szalenie mi się to podoba.
Po lekturze tej książki po raz pierwszy sięgnęłam po szałwię by złagodzić ciężkość smaku tłustego mięsa, upiekłam podpłomyki...nastawiłam zakwas na chleb...
Chleba domowego nie piekłam nigdy bo to COŚ co wynurza się z maszyny do pieczenie chleba jest tak dalekie od chleba jak chińska zupka od domowego rosołu. Przepis ze wspomnianej książki zaintrygował mnie swoją magiczną wymową i na przekór temu co mówiła mi pewna szacowna osoba (że to głupota itp i tede) postanowiłam pobawić się w czary.
Do glinianego, nigdy nie używanego(!!!) naczynia wsypałam cztery łyżki mąki, zalałam je ciepłą wodą, wymieszałam i przykryłam czystą lnianą chustą. Codziennie, przez cztery dni O TEJ SAMEJ PORZE dodawałam do zakwasu cztery łyżki mąki i delikatnie mieszałam drewnianą łyżką.
Zdaję sobie sprawę, że pewnie gdybym robiła to w słoiku i przykrywała ścierką też zakwas by wyszedł..ale gdzie magia?
Pierwszy chlebek był pyszny ale już jak go rozkroiłam i zobaczyłam niewielkie oczka w miękiszu, wiedziałam, że dałam za mało wody (w przepisie nie ma określonych proporcji). Pachniał jednak i smakował dokładnie tak jak powinien. Prawdziwym wiejskim chlebem.

Do drugiego ciasta dodałam wody nieco więcej. Chlebek trochę stracił na kształcie, ale za to jest idealny taki jak trzeba. Następny postaram się potrzymać w piecu odrobinę krócej i zobaczyć jak to wpłynie na grubość skórki (choć taka chrupiąca też jest pyszna).

I tak na koniec. Mam już tabliczki do tkania krajek. Mąż wyciął. Tata wywiercił, ja wyszlifowałam. Kolejna magia :D

Zbucz 2011

2011-09-20T04:40:00.001-07:00

Festyn w Zbuczu przerósł moje najśmielsze wyobrażenia. Pozytywnych emocji nie mogły nawet zgasić "Biełyje Rozy" porykiwane na scenie przez jakiś zespolik. Może dla tego disko rżysko nie przeszkadzało mi tak bardzo, że przy trzech facetach w domu człek nabiera umiejętności wybiórczego słuchania? Możliwe.

Dla mniej zorientowanych cytat z Wikipedii: W pobliżu wsi Zbucz znajduje się grodzisko z okresu wczesnego średniowiecza, które jest najstarszym obiektem tego typu w międzyrzeczu górnej Narwi i środkowego Bugu. Daty dendrochronologiczne uzyskane z belek znajdujących się pod wałem wskazują, że grodzisko powstało pod koniec wieku IX, a ceramika znaleziona za fosą pochodziła z X lub XI wieku. Było to w tym czasie centrum lokalnej administracji plemiennej na tym obszarze. Grodzisko pierścieniowate ma około 90 metrów średnicy i otoczone jest wałami, których maksymalna wysokość dochodzi do 3,5 metra, zaś szerokość u podstawy waha się od 7 do 10 metrów. Gród prawdopodobnie pełnił także funkcję refugialną, w którym w razie najazdu chroniła się okoliczna ludność. W okresie późnośredniowiecznym w nasypie znajdował się cmentarz. Wał grodziska został zbudowany w bardzo kunsztowny sposób, który wskazuje na znaczne umiejętności budowniczych. Dowody zebrane podczas wykopalisk w 2004 i 2005 roku na terenie grodziska oraz na pobliskim cmentarzysku wskazują, że gród w Zbuczu, obok powstałych nieco później grodów w Klukowiczach i Zajączkach, należy wiązać z "mazowiecką" falą zasiedlenia tych terenów. Gród został zniszczony przed 1041 rokiem podczas zbrojnego podbijania tych terenów przez książąt kijowskich

Festyn odbywa się właśnie w obrębie wałów i z roku na rok przybywa na niego coraz więcej drużyn. Na poniższym zdjęciu namiot Drużyny Nawia.

A tu udało mi się liznąć techniki tabliczkowych krajek. Chyba już sobie poradzę...(z naciskiem na "chyba")

Sroki nurkują w koralikach.

I znowu Nawia wraz z obiektem moich westchnień. Nie, nie. Nie chodzi mi o tą białogłowę w tle a o koło garncarskie. Strrrrasznie chciała bym się nauczyć lepić garnuszki. W sumie mam nawet miejsce na piec do wypalania ceramiki...

Jak mogliśmy się przekonać wojowie mają kłopoty z liczeniem. Przed bitwą zatem należy wykonać grupowe zdjęcie poglądowe, by potem ewentualnie poległych odhaczyć.

Jeszcze bitwa się nie zaczęła a Książę już poległ...

Jeśli się nie mylę, to tarcze Drużyny Winland... :)

I kolejny raz Nawia. Woj jak głodny to zły, więc trzeba temu zaradzić...

Wszystko to wyglądało niezwykle apetycznie, ale przez to, że pojechałam tam ze świeżo pozszywaną paszczęką spróbowałam jedynie gałganka. I tak się dziwię, że po takiej dawce środków przeciwbólowych byłam zdolna ostrość na zdjęciach złapać.
A co to gałganek i jak go się przyrządza, to już w następnym wpisie ;)

Do obszerniejszej fotorelacji zapraszam na Facebook.
ps. Zdjęcie grodziska z lotu ptaka pochodzi ze strony http://platformakultury.pl/

Lucetowy piernik

2011-09-14T01:33:00.000-07:00

Prócz miodownika, na urodzinowym stole zagościł piernik toruński. Zasmakował gościom tak bardzo, że obiecałam podać przepis co niniejszym czynię:

Może nie do końca wierny bo w dokumencie nie są podane proporcje, ale wzorowany na jednym z pierwszych przepisów zachowanych w Muzeum Pierników w Toruniu.

Należy przygotować:

Mąka żytnia typ 2000 1,5 szklanki
Mąka pszenna tup 3000 1,5 szklanki
Miód 1 szklanka
Woda 1 szklanka
Jajka 2 sztuki
Olej 0,25 szklanki
Bakalie ( skórka pomarańczowa i z grapefruita, orzechy, morele, śliwki, rodzynki) 2 szklanki
1,5 łyżeczki mieszanki przypraw ( kminek, anyż, imbir, goździki, cynamon, gałka muszkatołową, kardamon, kakao)
I jedyny współczesny składnik 2 łyżeczki sody.

Piernik przygotować tak: wodę zagotować i dodać miodu i przypraw, wymieszać starannie i poczekać spokojnie aż ostygnie. Jak już będzie chłodne można dodać mąki najpierw pszennej a później żytniej połączonej z sodą i wymieszać wszystko, aż mąka dobrze połączy się z płynem? Później trzeba dodać jajko i znowu mieszać drewnianą kopyścią a na końcu olej i bakalie. Połączone bakalie z ciastem włożyć do foremki i pozostawić na 10-15 minut. W tym czasie dobrze nagrzać piec ( temperatura 200 stopni Celsjusza).
Piec trzeba około 50 minut a pod koniec pieczenia zmniejszyć temp. do 180, sprawdzić ciasto wkładając cieniutki patyczek jak patyk będzie tłusty i nieoblepiony ciastem to można wyciągnąć. Piernik nadaje się do jedzenia po wystygnięciu.
Jeśli piernik wylewa się na większą blachę i piecze w formie chlebka a nie keksu, to wystarczy mu 20-30 minut w piekarniku.

Obiecałam też wyjaśnić skąd biorę sznureczki służące do wiązania sukni.

Otóż robi się je bardzo prosto na lucecie.

Lucet można wyciąć z deski drewnianej (tak jak ja to zrobiłam) można też do tego celu użyć drewnianego widelca kupionego w sklepie gospodarstwa domowego. Samo wyplatanie sznureczka jest dziecinnie proste i doskonale nauczycie się tego z kursu na YT:

Eklektycznie i radośnie

2011-09-12T22:38:00.001-07:00

Na początek parę obrazów ku pobudzeniu apetytu...
Podpłomyki, drób wszelaki, pierniki, miodowniki i placki z kruszonką. Śledziki zacne i ogóreczki chrupiące. Smalczyk z jabłuszkiem i cebulką w garnczkach szałwią pachnący. Żur z jajeczkiem, rybka, bigos (oczywiście bez pomidorów). Hipocras, miody z Jomsborga....
Czym chata bogata, tym.....RADA;)

Mój Bóg Ogniska Domowego. Nawet blachę wyklepał, coby mięsiwo było można na niej opiekać.

Polowanie na dropsa.

Z modą przez stulecia....(ten z mieczem to mój sn. Nie komentuję jego morderczych instynktów)

I moment prawdziwego wzruszenia. Dobrze, że nie miałam makijażu bo jak nic tusz popłynął by na policzki. Minstrella nauczyła się SPECJALNIE DLA MNIE mojej ukochanej piosenki...Niesamowite przeżycie słyszeć na żywo coś, co znało się li i jedynie z płyty. Niestety, nie miałam możliwości nagrania śpiewającej Minn, więc musi Wam wystarczyć oryginał (marna namiastka w porównaniu do tego co mogliśmy usłyszeć 10 września. Ewo. Dziękuję!!

Poranek dnia następnego....

Podpłomyki.

2011-09-07T02:38:00.000-07:00

Niby proste....
Ot. Szklanka grubej mąki żytniej, takiej samej pszennej, łyżka miodu, szczypta soli, trochę utłuczonych w moździerzu orzechów laskowych i garstka maku.
Podpłomyki z przepisu znalezionego w książce o kulturze słowiańskiej wydawały się łatwe, proste i przyjemne. Kto by pomyślał, że wszystko skomplikuje fakt pieczenia ich w piekarniku a nie jak Bóg przykazał na gorącym kamieniu? Dopiero za trzecim razem, po rozlicznych konsultacjach z Martą i Łukaszem z Bractwa, udało mi się stworzyć coś, co nadawało się do konsumpcji bez uprzedniego rąbania owego podpłomyka siekierą. Mianowicie, nie wzięłam pod uwagę faktu, że piekarnik nagrzewa się równomiernie i brak w nim owej różnicy temperatur powodującej powstawianie pary. Aby podpłomyk nie wysechł na wiór należy na dół piekarnika włożyć blachę z wodą.
Niby proste....

W tych bardziej chlebowych podpłomykach (przepis z FREHA) również stosujemy "wodny myk" by były bardziej pulchne i delikatne:

4 dag drożdży
35 dag mąki żytniej
35 dag mąki pszennej (obie mąki pełnoziarniste)
1/4 l letniej wody (dałam odrobinę więcej)
1/8 l letniego mleka
1 łyżeczka soli
(wedle upodobania dodatkowo:
1 łyżeczka kminku
1 łyżeczka rozgniecionych nasion kolendry) - ja dodałam rozmaryn.

1/4 mąki przesiewamy do miski. Robimy wgłębienie, w które wkruszamy drożdże, wlewamy mleko i wodę i mieszamy widelcem do uzyskania jednolitej konsystencji. Oprószamy mąką i odstawiamy do wyrośnięcia. Po upływie ok. 15 min dodajemy pozostałą mąkę, (przyprawy) i dokładnie wyrabiamy. Odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 40 min. Dzielimy na 4 części. Każdą rozwałkowujemy na okrągły placek grubości ok. 1 cm. Układamy na blasze posmarowanej olejem, oprószamy mąką i znowu odstawiamy do wyrośnięcia na 15-20 min.
Pieczemy na środkowym poziomie piekarnika (ok.200-230 stopni) przez ok. 30 min. Podpłomyki muszą być rumiane i chrupkie, ale nie suche, dlatego wstawiając chlebki do piekarnika nalewamy pół szklanki wody do blachy
ustawionej na dole.
Składniki można mnożyć

Miodownik

2011-09-05T02:03:00.000-07:00

Miałam do wyboru dwa ciasta.
Piernik na który przepis znalazłam na stronie Muzeum Piernika w Toruniu i jest ponoć jednym z najstarszych zachowanych, oraz Miodownik.
Postanowiłam wypróbować ten drugi bo nie zawiera wśród ingrediencji współczesnej sody (choć dodajemy do niego drożdże)

Miodowniczek jest pyszny. Na drugi dzień lepiej kroić go w plastry grubości kromki chleba (trochę twardnieje). Teraz ma już trzy dni i ani smak ani "twardość" się nie zmieniają, więc spokojnie można go robić na dłuższe wyjazdy i przechowywać w lnianym woreczku.

Miodownik (Raz jeszcze dziękuję Kamilo za przepis)
60 dag mąki,
30 dag miodu,
3 jaja,
10 dag cukru,
5 dag masła,
6 dag drożdży,
po 2 łyżeczki cynamonu i goździków,
5 dag smażonej skórki pomarańczowej, skórka otarta z cytryny (nie dodałam)
karmel z 2 łyżeczek cukru,
masło i tarta bułka do wysmarowania i posypania blaszki

Do przesianej mąki dodać płynny miód, żółtka utarte z cukrem i karmel wymieszany z rozpuszczonym masłem. Drożdże wymieszać z łyżeczką cukru i przełożyć do miski z mąką. Mieszając wsypać zmielone goździki i cynamon. Dokładnie utrzeć ciasto, dodać pianę z białek i delikatnie wszystko wymieszać. Przełożyć ciasto do blachy wysmarowanej masłem i posypanej tartą bułką. Piec godzinę w gorącym piekarniku.

Ruszt

2011-09-04T05:46:00.000-07:00

Tadam. Nareszcie czuję się wolna od śmierdzącej karkówki z grilla. Nie mam pojęcia co oni dodają do tych węgielków, ale po każdorazowym wchłonięciu czegokolwiek pieczonego na grillu moja wątroba jest bardzo, ale to bardzo obrażona. Co dziwniejsze, ta sama karkówka pieczona na ruszcie w piekarniku nie wywołuje żadnych efektów ubocznych.
Zamówiłam zatem trójnóg, ruszt i kociołek by do moich podrobów podejść w sposób bardziej ekologiczny.
Na pierwszy ogień (dosłownie i w przenośni) poszły placuszki serowe (przepis jak najbardziej średniowieczny) i tylko blacha do tarty nie bardzo się klimatycznie wpasowała w epokę...ale dzielnie nadrabiała użytecznością.
Trochę potrwa nim nauczę się utrzymywać stałe natężenie ognia, ale DAM RADĘ!

Placuszki serowe:
Biały ser utrzeć z cukrem na puszystą masę, dodać do tego żółtka, odrobinę mąki pszennej(naprawdę niewiele) i pianę ubitą z białek. Zgodnie z oryginalnym przepisem przed pianą dodajemy odrobiną stopionego masła, ale ja dodałam oliwę (masło chwilowo wyszło).
Placuszki smakują jak serniczki. Są bardzo delikatne i puszyste.

Hipocras

2011-09-01T02:58:00.000-07:00

W ramach przygotowywania się do rychłej uczty nastawiłam parę butelek hipocrasu.
Teraz, po miesiącu mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że powinnam zrobić ich więcej. Aromatyczny, lekko słodki i bardzo korzenny, z ostrą nutą imbiru...jest prawdziwą ambrozją. Oczy cieszy głęboką, bursztynową barwą.

Dla zainteresowanych podają przepis (skopiowany z jednej ze stron o kuchni średniowiecznej.
Hipocras (Hippocras, Ypocras) był ponoć najpopularniejszym napojem średniowiecza. Dziś produkuje się go jeszcze we Francji i podaje jako aperitif. Niegdyś pełnił również funkcję leku na trawienie. W dużym skrócie jest to wino słodzone miodem (rzadziej cukrem, choć gdy ten stał się nieco popularniejszy na dworach, słodzenie hipokrasu miodem zaczęło być utożsamiane z kuchnią gorzej sytuowaną). Oprócz miodu/cukru, do wina dodawano również cynamon, goździki, imbir, pieprz gwinejski, kardamon, gałkę muszkatułową, galangę (przyprawę spokrewnionę z imbirem), majeranek i długi pieprz. W późniejszych, francuskich przepisach pojawiają się również piżmo oraz bursztyn.
Przepis poniższy bazuje na angielskiej recepturze z XIV wieku. Potrzebne będą: 1 butelka białego lub czerwonego wina (uważam, że lepiej smakuje tu wino wytrawne), 300 g miodu, 1 1/2 łyżki stołowej tartego świeżego imbiru, łyżka stołowa mielonego cynamonu, 1 i 1/2 łyżeczki kminku, po łyżeczce pieprzu, kardamonu, gałki muszkatołowej, 5 goździków. Podgrzewamy wino z cukrem lub miodem, ale nie wolno nam zagotować alkoholu. Zestawiamy z ognia, dodajemy przyprawy, przykrywamy i odstawiamy na dobę. Po tym czasie zlewamy znad osadu płyn, a jeśli nie jest dość klarowny, filtrujemy go przez kilka warstw gazy. Przelewamy do butelki, odstawiamy do piwnicy na co najmniej miesiąc. Potem hipokras podajemy schłodzony.

Wszystko niebieskie

2011-08-30T09:04:00.001-07:00

Nareszcie skończyłam przerabiać moją suknię. Utkaną krajką zakryłam maszynowy haft, zlikwidowałam też wiązanie przy dekolcie. W granatowym gieźle zwęziłam rękawy i obciachałam marszczenie przy nadgarstku. Mam nadzieję, że teraz jest lepiej pod względem poprawności historycznej.

Dodatkowo utkałam krajkę na pasek i opaskę do chusty.

Nigdy w życiu nie zajmowałam się szyciem. Wszelkie tego typu robótki były dla mnie niezgłębioną magią. teraz mam ciężko. Uczę się wszystkiego od podstaw i nawet zakupy są najeżone pułapkami niczym grota z filmu o Indianie Jonesie.
Kupić len. 100%, odzieżowy. Niby proste, prawda? Też tak myślałam zanim nie zobaczyłam takiego samego materiału w białostockim sklepie za 50zł/metr...i w sklepie internetowym za 11zł/metr. Co prawda ten pierwszy ma ślicznusią fiszkę Polskiego Lnu a ten drugi jest z Czech, ale ja przecież gadać z nim nie będę...

Jarmark Jagielloński w Lublinie 2011

2011-08-30T07:01:00.001-07:00

Nie wspominałam, że byłam na Jarmarku Jagiellońskim w Lublinie. Przyciągnął mnie tam oczywiście turniej rycerski ale przy okazji poznałam tajniki tkania krajek na bardku. Pani Tatiana z Białorusi wykazała się wielką odpornością psychiczną, że mnie w pieruny nie pognała. Tłumaczyła jak pasterz krowie na granicy, pokazywała, poprawiała i nawet za bardzo nie chichotała jak "rozmawiałam" z opornymi niteczkami. Całość dialogu między Mistrzynią a mną oczywiście przebiega po rosyjsku/białorusku z wstawkami polskiego co nadawało całości dodatkowego smaczku.
I tylko mój mąż tak jakoś dziwnie się krztusił....Mina mu jednak zrzedła gdy zaordynowałam wykonanie dla siebie owego bardka. Lubow nie kartoszka. Wyciął mi owo ustrojstwo ze sklejki a ja "dodłutowałam" całość. Potem pół dnia spędziliśmy na wyliczaniu gdzie jaki kolor niteczki przeciągnąć. No który mąż ma do swojej żony tyle cierpliwości?

Mistrzyni przy pracy.

Ogarniam! Ogarniam! Eeee...Nie ogarniam...

A to już moje bardko i pierwsze, nader mizerne próby.

ps. Gdy spytałam męża jak ze mną wytrzymuje to tylko uśmiechnął się tak jakoś melancholijnie, westchnął i rzekł "Grunt że nie hodujesz jednorożców..."
Nie ma to jak pozytywne podejście do życia :D

Grunwald 2011

2011-08-30T07:00:00.001-07:00

Relację miałam rozpocząć zupełnie inaczej, ale myszkując po Internecie natrafiłam na artykuł z Gazety Olsztyńskiej, zaczynający się tak:

„Po ubiegłorocznych gigantycznych problemach na drogach z dojazdem na inscenizację, a potem z wyjazdem z pól grunwaldzkich przygotowujący imprezę obiecali zmiany w organizacji. Udało się. Korki były niewielkie, a dzięki przesunięciu rozpoczęcia bitwy żaden z walczących nie zemdlał na polu bitwy z powodu upałów.”
Siur. Udało się. Gmina dokonała cudu. Hosanna. ;)) A ja głupia myślałam, że korków na drogach nie było dla tego, iż w tym roku nawet w sam dzień Bitwy, widzów zjechało mniej niż w 2010 w przeddzień głównej inscenizacji; że niebo się zlitowało i miast potwornego upału zafundowało nam odrobinę chmurek i całkiem przyjemny wiaterek….
Jedyną zmianą techniczną w układzie ruchu jaką zaobserwowałam, było uniemożliwienie parkowania na poboczach dróg dojazdowych i dodatkowy zjazd z parkingu przy pomniku. No dobrze. Może były i inne, (na przykład portale teleportacyjne) ale biorąc pod uwagę naprawdę niewielką ilość samochodów, nie było mi dane ich doświadczyć. Może szkoda?
Inne zmiany organizacyjne były bardziej namacalne. Chyba coś drgnęło w serduszkach ludków odpowiedzialnych za całokształt a może płacz i zgrzytanie zębów jakie nastąpiły p o ubiegłorocznym pandemonium, nie dały się tak łatwo wyciszyć i ugłaskać? Wszak surmy wszem i wobec trąbią, że rocznica bitwy pod Grunwaldem aspiruje do miana najbardziej znanej w Europie imprezy tego typu. Nie mam pojęcia co trąbiono w językach obcych bom antytalent lingwistyczny ale i rodacy suchej nitki na organizatorach nie pozostawili.
Wynikiem tego szumu na polach grunwaldzkich pojawiło się więcej kranów z wodą. Tadam! Nie słyszę braw i pieśni pochwalnych. Oczekiwaliście czegoś więcej?!
No dobrze…Były dwa telebimy, z czego oba doskonale widoczne. Zmieniono organizację strefy „Azja-okazja”. Stragany miały wyznaczone sektory, ukrócono trochę samowolkę handlarzy a alejki stały się przez to łatwiejsze do przebrnięcia. Tak. Przyznaję się. Sama się w jedną zapuściłam w poszukiwaniu żelków dla jęczącej progenitury i nawet spotkałam…Indian. Okazuje się, że napomykanie o ty, iż to Mongoloidzi pierwsi odkryli Amerykę wcale nie s ą pozbawione sensu. To by ładnie nam tłumaczyło i Indian pod Grunwaldem i ich przebywanie w tym a nie innym sektorze…(na zdjęciach nie uwiecznieni z powodu nadprzyrodzonych kłopotów z aparatem. Z dbałości o samopoczucie czytelników pominę też zdjęcie owego sektora i w zamian zaprezentuję panoramę średniowiecznego jarmarku)

Turniej łuczniczy z zamkiem w tle.

Co prawda dmuchane zamki nadal urozmaicały krajobraz rzewnie wpisując się w tło turnieju rycerskiego, ale przynajmniej wesołe miasteczko umieszczono tak, że karuzele nie kręciły się nad głowami rycerzy (przynajmniej nie te wesołomiasteczkowe). Gigantyczne puszki głównego sponsora traktowałam jako zło konieczne. Wszak jeśli płacił, to wymagał. Co prawda na niektórych zdjęciach zostały uwiecznione w charakterze Konia Trojańskiego ciągniętego przez rycerzy na pole bitwy, ale to już tylko moja chora, nieokiełznana wyobraźnia…

Puszka Trojańska

To tyle tytułem przydługiego wstępu.
Nie mam pojęcia, czemu w tym roku było mniej widzów. No dobrze. Mam. Po pierwsze. Sporo musiało się zrazić tym, co ich spotkało w ubiegłym roku, bo przyznaję, jeśli ktoś nie ma takiego fikołka jak ja, mógł mieć problem z dostrojeniem się do pozytywnych wibracji. Mi osobiście wystarczy że tam jestem i włącza mi się tryb endorfinizacji otoczenia.
Po drugie. Pogoda. Nieprzewidywalna. Deszcz na zmianę ze słońcem, słońce na zmianę z burzą….a pamiętajmy co się działo w ubiegłym roku, gdy w nocy z soboty na niedzielę pola zamieniły się w ring zapasów w błocie?
Po trzecie. Brak kodującego się podprogowo medialnego jazgotu. Część ubiegłorocznych widzów najprawdopodobniej przyjechała „bo wypadało być”. W tym roku zaobserwowałam naprawdę nieliczne panie na szpilkach, w kreacjach rodem ze „Słonecznego patrolu”. Pewnie wolały pojechać na Majorkę czy gdzie tam się jedzie o tej porze…Cześć im za to i chwała.
W każdym razie parkingi były tak puste, że bez problemu dotoczyliśmy się pod sam pomnik zarówno w piątek jak i w sobotę.
Czy to brak tłumów, czy bardziej sprzyjająca aura to spowodowała, w każdym razie atmosfera wzajemnej życzliwości przeciekała przez ostrokoły niczym piwna piana przez wierzch kufla. Może to tylko moja wyobraźnia, ale tym razem odtwórcy z większym pobłażaniem patrzyli na ludzi wykradających im na zdjęciach skrawki życia jakże innego od codzienności. Obozy częściowo otwarto dla zwiedzających i jeśli nawet rycerstwo warkotało zirytowane, to na tyle cicho, że nikt tego nie słyszał. Cześć wam za to i Chwała!

ZZa ostrokołu:

Mniejsza liczba widzów wpłynęła niekorzystnie na przepływ złota z kiesy do kiesy na średniowiecznym targu, ale ja osobiście byłam zachwycona tym, że mogłam porozmawiać z rzemieślnikami bez publiki dyszącej mi w kark na wpół przetrawionym piwem czy kwasem chlebowym. Pogadałam, potargowałam się jak przekupka, kupiłam co chciałam i za ile chciałam, poznałam fantastycznych ludzi, wystraszyłam się pytona i zachwyciłam sokołem…Żyć nie umierać.

Próba generalna inscenizacji, choć w kwestii technicznej faktycznie przypominała to co zobaczyliśmy w sobotę, była personifikacją nut zaczerpniętych z wielowymiarowej nadrzeczywistości bytującej w rozedrganych umysłach braci rycerskiej. Freud miałby tu niemałe pole do popisu a Władzio i Urlyś nogi by pogubili zwiewając od takiego wojska. Żadnej Bogurodzicy ni "Christ ist erstanden" by z siebie nie wydusili, zadawalajc się wywrzaskiwaniem na dwa głosy: „Apage satanas”.

Bitwa. Wiadomo kto wygrał. Inscenizacja była jednak poprowadzona zupełnie inaczej niż w ubiegłym roku. Pomijając pewne znaczące elementy samej treści opisowej, scenariusz też przedstawiał się inaczej. Zrezygnowano z obrazu ukazującego spalenie wiosek na rzecz zaprezentowania szyków bojowych, formacji wojskowych biorących udział w bitwie. To akurat dla prostych zjadaczy chleba (do jakich należę) było wyjątkowo smakowitym kąskiem. Fantastycznie wyglądała też szarża konnicy na oddziały piechoty, choć słyszałam głosy, że piechota akurat w tym momencie miała włos lekko zjeżony.

Przed wymarszem.

Wielki Mistrz prywatnie...

...i w dzień swej klęski...

Po inscenizacji; mimo iż na głównej scenie już coś popiskiwało prezentując nader marne możliwości wokalne; tuż przy obozach rycerskich mogliśmy posłuchać muzyki wpadającej w klimat epoki. Jak widać porywała do tańca nawet wracających z pola bitwy wojów...
(szkoda, że na zdjęciu nie udało mi się uwiecznić tego chrzęstu zbroi).

Wiem, że jest wiele głosów wytykających niedostatki i szmirowatość całej imprezie. Że zbroje nie są kompletne, że "cośtam gdzieśtam" poprzecierane...że to, że tamto...Pewnie dobrze, że są ludzie zwracający uwagę na takie rzeczy bo to powinno mobilizować, kierować całość odtwórstwa w kierunku coraz większej dbałości o szczegóły. Jednak ja, z perspektywy zwykłego widza cieszę się, że taki "Grunwald" wpisał mi się w coroczne plany wakacyjne. Cieszę się, że są ludzie, którzy miast siedzieć przed telewizorem, klikać w ogłupiające gierki lub łamać parkowe ławki realizują swoją pasję.
I tak cichutko tylko szepnę...Czy wojska pod Grunwaldem 1410 roku były wypolerowane na wysoki połysk?

W związku z ograniczonymi możliwościami Blogera, relacje okrasiłam nielicznymi zdjęciami. Więcej znajdziecie w moich albumach:
Grunwald 2011 - piątek
Grunwald 2001 - zza ostrokołu
Grunwald 2011 - sobota

Krakowskie Wianki 2011

2011-08-30T06:59:00.000-07:00

Turniej rycerski na tle Zamku Królewskiego miał w sobie coś z marzeń sennych stenotypistki. Naprawdę trudno o bardziej romantyczną scenerię, choć oczywiście gdyby odbywał się na samym zamkowym dziedzińcu to piała bym z zachwytu jeszcze głośniej. Choć pewnie nie tak głośno jak jeden z rycerzy.
-Mam małego! Mam małego! -krzyczał ów woj okrążając plac turniejowy z dumą, która w połączeniu z owym stwierdzeniem tworzyła nieopisany kontrast. Wprawdzie prowadzący turniej próbował przekonywać skonsternowane białogłowy, że przeca ważna jest technika a nie rozmiar, jednak już do końca rycerskich zmagań patrzyły na owego z nieco mniejszą przychylnością.
Cóż. Nie każda wiedziała, że rycerzowi chodziło o zwycięstwo nad oporną materią i nanizanie na kopię mniejszego z dwóch pierścieni jakie to wojowie mieli zdejmować z rozchwianych słupków.
Prócz wyżej wspomnianej konkurencji mogliśmy zobaczyć szatkowanie kapusty za pomocą miecza, przygotowywanie jajecznicy, walkę z Saracenem i wiele, wiele innych turniejowych konkurencji podszytych nader klimatycznym, choć nie średniowiecznym słownictwem (zwłaszcza, gdy rycerzom coś nie wychodziło)

Mam małego!!

I na plasterki!!

Na pohybel jaju!

Wianków niestety nie doczekałyśmy, bo po pierwsze to mi już nie wypada a po drugie nawiewałyśmy z przyjaciółką aby dalej od koncertu rockowego. Jakoś tak nieklimatyczny był...

Wikingowie Warszawscy

2011-08-30T06:57:00.000-07:00

Jomsborg.
Wycinek innego świata w tak nielubianej przeze mnie Warszawie. Ja proszę Was, jestem dziewucha z prowincji i Stolica kojarzyła mi się dotąd z hałasem, smrodem (nienie...nie tym co z rumiankiem do pary występuje) i bólem głowy. Ostatnio mogłam się przekonać, że nawet w tak znielubianym mieście są pewne kawałeczki świata jaki mi pasuje.
Jomsborg.

Pasja przekuta w namacalny dowód, że można. Można nawet o parenaście metrów od szaroburej rzeczywistości zamknąć odrobinę innego świata.

Zdobycie Tykocina 2011

2011-08-30T06:56:00.001-07:00

Dnia 1 maja AD 2011 chmury nisko toczyły swe zasępione czoła, od czasu do czasu łzą serdeczną rosząc sprawiedliwie zarówno wojska atakujących jak i obrońców...i mniej sprawiedliwie gapiów, którym mgłą zachodziły okulary, szkła obiektywów, a białogłowom w bardzo efektowny sposób zmywały makijaż płosząc konnicę i rycerstwo. Ci, którzy ochoczo rozpinali nad sobą parasole tym samym odgradzając siebie od pełnego przeżywania naturalnego klimatu, byli delikatnie acz treściwie strofowani przez tych, którym owe parasole widok na pole bitwy zasłaniały.
Osobiście spotkałam się w owym narzędziem mordu dopiero po spłynięciu wojska do obozu, gdy pełna czci i wiary w niemożliwe, poszukiwałam herbaty lub kawy między skwierczącymi na grillu kiełbaskami tudzież karkówką. Wtedy to pani o aparycji Dody wraziła mi jedną z końcówek parasola w oko. W tym miejscu serdecznie Dodzie dziękuję.
Całokształt imprezy TAK! TAK! i raz jeszcze TAK! Było bosko. Mimo czasem trudnego do zniesienia deszczu i zimna, po rozpoczęciu inscenizacji po prostu przestawało się czuć, że za kołnierz coś pada, że ręce na aparacie grabieją z zimna. Potężna dawka pozytywnych emocji, autentyczny entuzjazm i radość z jaką odtwórcy historyczni szaleli na polu odgrodziła mnie od "wszelkiego złego" zagarniając w inny świat. Myślę, że mogłabym stać po kolana w błocie a nawet bym tego nie zauważyła.
Właśnie dla takich chwil WARTO żyć. Dla chwil, w których czujesz namacalnie, że są ludzie, którym się chce zrobić coś więcej, niż rozpłaszczyć zad przed telewizorem.
Za to nieustająca Wam cześć i chwała!
Samej bitwy opisywać nie będę. Kiepski ze mnie kronikarz, w podręcznikach historii przeczytacie dokładnie. Tu wspomnę tylko tyle:

Pawełek Sapieha kontra wojska Radziwiłłów.

Tu udało mi się uwiecznić strzelającą armatę. Armaty i muszkiety strzelały często...i głośno. Wynikiem tego przy niemal każdym strzale podskakiwałam jak zając i tylko parę zdjęć owych kanonad wyszło mi dobrze. To co leci przed chmurą dymu to strzępki prasy codziennej. Prawdę mówiąc to najlepsze zastosowanie dla niektórych gazet...

Tu uwieczniłam wysiłki saperów, którzy też dodali swoje parę groszy wprowadzając krety w stan przedzawałowy.

I na plasterki!!

Tatarzy. Znajomi z Jurowiec i Grunwaldu :D

Po bitwie.

I scena która najbardziej mnie rozczuliła.

Bielszczanie pod Grunwaldem.

2011-08-30T06:53:00.001-07:00

Czyli „Grunwald 2010 – przemyślenia widza.

600 lat po Wielkiej Bitwie z nieba lał się taki sam żar, jak w 1410roku. Około 150tysięcy widzów, ponad dwa tysiące rycerzy chorągwi polskich i krzyżackich.
„I my tam byliśmy miód i wino piliśmy”.

Dwa dni w innym świecie. Ba! W innej rzeczywistości, w innym wymiarze. (Tylko upał taki sam.)
Piątek.
Doczłapujemy się do Nidzicy około południa. Gotycki zamek w którym przyjedzie nam nocować przyjemnie otula nas chłodem murów. Na dziedzińcu, przed siedzibą tamtejszego Bractwa Rycerskiego, jeden z rycerzy poleruje zbroję. Obrazek zaiste malowniczy. Szkoda, że robi to za pomocą szlifierki tarczowej która wizga jak upiór.
Kwaterujemy się na ostatnim piętrze jednej z dwóch wież zamkowych. Widok z okien zapiera dech w piersiach a może to tylko zadyszka po pokonaniu niezliczonej ilości schodów?. Nie ważne, bo przecież trzeba szybko wskoczyć pod prysznic i jechać pod Grunwald! Prysznicuję się zatem i przebieram w KIECKĘ. To próba generalna, sprawdzian czy nie polegnę w niej, w upale sięgającym 40 stopni. Wychodzimy.

Turyści zwiedzający zamek zachwyceni, ja przymusowo robię przez chwilę za miejscowy folklor, syn ostentacyjnie protestuje przykuwając się do słupa.

Do Stębarku docieramy około godziny 13.00. Korki na drodze - w normie. Organizacja ruchu i parkingi mile nas zaskakują bo oczekiwaliśmy horroru. Jak się później okazało, przeczucie nas nie myliło.

Zamknięte dla zwiedzających obozy Chorągwi Rycerskich tworzą enklawy ładu i spokoju w rozedrganym, hałaśliwym morzu widzów. Zrobiliśmy parę zdjęć "zza płota", starając się nie być zbyt nachalnymi. Jednak rycerze i białogłowy znosili wszelkie inwigilacje ze stoickim spokojem, niekiedy tylko odrywając się od zajęć celem zawrócenia bardziej ciekawskiego widza (bo przecież wiadomo, że wszelkiego typu ogrodzenia są po to, żeby je forsować.

Jestem pełna podziwu dla tego niewzruszonego spokoju. ja bym co poniektórych "na plasterki..." już po pierwszych godzinach. Nie wiem, może w tej średniowiecznej strawie jakieś dawne odpowiedniki valium tudzież belergotu mieli? Wywar z bielunia czy coś...a może to po prostu radość z uczestnictwa w tak wspaniałej inscenizacji znieczuliła ich i nastroiła pobłażliwie do świata zewnętrznego? Możliwe.

Zupełnie inny klimat czuło się w wiosce rzemieślinków. Gorąca atmosfera nie była li tylko wynikiem piekielnego upału, Handel, ruch towaru, pieniądza (na czas imprezy wprowadzono też specjalne, wymienne monety). To się czuło.

Wszystkie stragany w klimacie epoki, żadnych daszków z napisem 'Żywiec". Idziemy szeroką, piaszczystą aleją wzdłuż kramów. Słychać metaliczny stukot. Zza zakrętu wyłania się warsztat kowala. Czeladnik pracuje miechem, ogień buzuje. Kowal owinięty skórzanym fartuchem właśnie kładzie na kowadle rozżarzony kawałek metalu.
Po drugiej stronie kram oblegany przez panów. Na drewnianych stojakach, lub wprost wbite w ziemię miecze, noże, sztylety, buławy...Panom świecą się oczy gdy dotykają rękojeści, ważą w dłoniach pięknie wykonaną broń...Bajka. Prawda? Co lepsza transakcja kończona jest wychyleniem kusztyczka miodu lub wódki (mojego małżonka niestety to ominęło, musiał odmówić bo tylko on ma prawo jazdy).
Panie wykorzystując nieuwagę swoich "rycerzy" nurkują w stertach stroi szytych zgodnie ze średniowiecznym kanonem, przymierzają biżuterię, zachwycają się zgrabnymi ciżemkami...
A ja szukam straganów łuczniczych. Sporo było tego...oj...ale tylko jeden przyciągnął moją uwagę. Stałam na przeciw stojaka z łukami i chyba musiałam zacząć się ślinić nieprzystojnie, bo podszedł do mnie właściciel kramu.
-Szuka pani łuku czy strzał? -zagaił.
-Łuku. -wykrztusiłam.
-Strzelała już pani kiedyś?
-Nigdy. -wyszemrałam zawstydzona (czyż miałam mu wspominać o moich żałosnych harcach z łukiem wykonanym z gałęzi i strzałami z trzcin??)
Po moim wyznaniu nie padł na ziemię ani nie zaniósł się rechotem, co poczytuję sobie za cechę wybitnego profesjonalizmu kupieckiego. Popatrzył jedynie na moją wątłą poniekąd posturę i mrucząc coś pod nosem zaczął przebierać w stojaku. -Hm..hm...naciąg 13kg, na początek wystarczy! -zdecydował podając mi przepiękny łuk ze zgrabnym majdanem i wdzięcznie wygiętymi ramionami. Pokazał mi jak mam go trzymać i delikatnie prowadząc moją rękę sprawdził jak mi idzie naciąganie cięciwy. Ale ja, choćbym miała ją i zębami szarpać i tak już przepadłam. Zakochałam się w tym kawałku drewna.

Magiczny to zaiste artefakt. Dzięki niemu dostałam się pod samą barierkę odgradzającą pole bitwy od widzów. "-Przepuśćcie tą panią, bo na pole bitwy pewnie idzie!". Ha...ha.

Obejrzeliśmy próbę inscenizacji. Mimo, iż rycerze nie występowali z pełnym rynsztunku, to całość była o wiele bardziej barwna i zaskakująca, niż Bitwa Sobotnia. Wszyscy bawili się wspaniale i tylko biedny lektor co róż piany dostawał, bo rycerstwo w piątek miało swoją własną koncepcję bitwy, diametralnie różną od napuszonego patosu wersji oficjalnej.
Parę migawek z próby:
Wielki Mistrz w hełmie wojsk pruskich i w nader gustownych szeleczkach:

Elfy z planu "Władcy Pierścieni". //sprostowanie- (dziękuję anonimowemu komentatorowi): poniższe zdjęcie przedstawia jeźdźców stylizowanych na postacie z filmu "Avatar".

Zaś Jagiełło miast dwóch nagich mieczy został obdarowany dwoma flaszeczkami o najprawdopodobniej wyskokowej zawartości (etykiet nie dostrzeżono niestety).
I jeszcze, "bataliony chłopskie", na tym etapie nie do odróżnienia - nasze czy wręcz przeciwnie:

Chwila wytchnienia.

Atakeee!!!!

Sobota.( z soboty nie mam niestety wielu zdjęć, bo kręciliśmy film)
Z Nidzicy wyjechaliśmy około godziny 8.00, więc na Grunwald dotarliśmy bezkorkowo. Dziwiliśmy się jedynie tym, którzy zostawiwszy samochody przed Stębarkiem naginali w kierunku pola bitwy na "autopiętach". Paręnaście godzin później zrozumieliśmy ich taktykę, jednak na wykonanie odwrotu taktycznego było już za późno.

Co można powiedzieć o całej sobotniej imprezie? Gdybym określiła ją epitetami dominującymi w mediach, było by to bardzo niesprawiedliwe w stosunku do ludzi, którzy włożyli w nią najwięcej serca, sił i pasji - dla ludzi, bez których cały ten spęd nie miałby racji bytu -Odtwórców Historycznych. To co leżało w ich gestii, to na co mieli wpływ, zostało zorganizowane perfekcyjnie. Obozy Chorągwi, wioska rzemieślników, wszystko to zachwycało dopracowaniem do najdrobniejszych szczegółów i przyciągało niesamowitym ładunkiem pozytywnych emocji. W końcu- robiło wrażenie, gdy pomimo 40 stopniowego upału wkładali na siebie ważące nieraz po 40kg zbroje i szli do bitwy z UŚMIECHEM, z szaloną radością, że to co robią ma sens. Nawet gdy w przepięknym stylu olało ich harcerstwo i kobiety z Bractw same musiały torować drogę dla Chorągwi, nie zaczęli mordować publiczności...(choć ja, jako widz sama bym parę paparazzich przetrąciła, szczególnie tych, którzy bez pardonu pchali się na drogę łamiąc szyk idących na pole bitwy rycerzy, pętali się pod kopytami konnicy lub darli paszczę rozmawiając bez użycia telefonu ze stojącym o dwa kilometry dalej znajomym).
40 stopni upału...tak dla przypomnienia. Rycerze mdleją, bitwy o małego słonia nie wygrywają Krzyżacy (walkowerem).
A teraz o ministerstwie kultury, a właściwie o gminie, która pieniążki owego rozdysponowała - to dnia dzisiejszego nie mam pojęcia na co. Szlag mnie jeszcze trafia i pasja nie "obsiadła" więc żeby się nie rozwodzić, to w punktach napiszę:
1. 40 stopni upału (żebyście nie zapomnieli)
2. Ponad 100 tys widzów i 2 tys rycerzy(też dla przypomnienia).
3. Ani JEDNEJ cysterny z wodą
4. JEDEN kranik z którego można było czerpać wodę do ochłodzenia się. Znakomity sposób na zintensyfikowanie handlu - zdesperowani ludzie kupowali wodę mineralną (zapamiętać na przyszłość, w razie prowadzenia małej gastronomii)
5. JEDNA toaleta dla niepełnosprawnych, żeby nie było zbyt różowo - wysiadła po paru godzinach (brak wody).
Teraz kulturalna krzywa wrażeń:
1. Podczas przemarszu rycerstwa na pole bitwy z głośników leciało coś w rodzaju Szakiry zmiksowanej z Clifem Richardem. Mówię wam. Nakładane na chrzest zbroi robiło wrażenie piorunujące.
2. Pomyłki lektora dobijały tych, którzy zdołali przetrwać zmiksowaną Szakirę (mord ze szczególnym okrucieństwem).
3. Telebim - cel jego zainstalowania wciąż pozostaje dla mnie zagadką. Umieszczony w takim miejscu, że ekran widzieli jedynie ci, którzy i tak mieli nieograniczony widok na pole bitwy. Reszta nie widziała ani bitwy ani obrazu z telebimu. Czyżby Polacy chcieli po prostu pochwalić się...że my tez mamy taki ekran?
9. Ja rozumiem, że niemal przez cały tydzień, pod Grunwaldem odbywały się koncerty muzyki dawnej, ale umieszczenie w repertuarze głównego dnia obchodów rocznicy koncertu grupy "Boys" to chyba zbyt wielkie przegięcie krzywej wrażeń. Może to było powodem gwałtownej ewakuacji części turystów i potwornego korka?
Przemyślcie to kochani na przyszłość. Jest tyle innych imprez, gdzie "Boysi" mogą zabłysnąć. Czy muszą to być akurat spotkania sensu stricto HISTORYCZNE i zadbajcie o to, by nie stało się "histeryczne".
No, to by było na tyle.
Raz jeszcze dziękuję wszystkim pasjonatom, że mogliśmy przeżyć coś tak wspaniałego, a "tym wierchuszkom" mogę jedynie powiedzieć, że mimo widocznych wysiłków, nie udało im się kompletnie pogrążyć całej imprezy i z pewnością ja i wielu wielu innych powróci pod Grunwald za rok.